کله
باد (باد بهاري)

کله
باد در اصطلاح مردم لک زبان به بادی موسمی گفته می شود که در بهمن و اسفند ماه
وزیدن می گیرد. این
باد پیام آور بهار و باران و هزیمت زمستان و یخ بندان است. کله باد خرمن های برف
را از هم می پراکند و قندیل های یخ بسته را بر زمین می ریزد.
در
آن هنگام که تن عریان مردم لک در سرمای سوزناک زمستان کبود می گشت و در
انبار خانه خوراکی برای کودکان یافت نمی شد. لالایی های فریبنده ی مادر سرود کله
باد سر می داد تا پلک های کودک فرو بیفتد و در عالم رویا، گرسنگی را از یاد ببرد.
هنگامی که دشت سرتاسر رخت سفید برتن و زوزه ی گرگ ها تنها ملودی آن بود، مرد لک
هیچ توشه ای در چنته نداشت و تنها آرزویش روز شما رسیدن کله باد بود.
تا
اينكه ناگهان قندیل های یخ می لرزید و خرمن های برف پراکنده می گشت و زنان لک کل
می زدند و با سرود شادماني و رقص و پايكوبي طلوع بهار را جشن مي گرفتند.
اما
استاد ايرج رحمان پور خواننده متعصب و سنت گراي ديار لرستان كه با تلاش مداوم خويش
سعي بر زنده نگهداشتن فرهنگ غني و كهن قوم لك و لر دارد، گزيده اي از اشعار بزرگان
لك را با طبع زيباي شاعرانه خويش زينت داده و آن را در حنجره زخمي خويش هنا (صدا و
فرياد) مي زند تا هم حضور کله باد كه نوید بخش بهاران است را خبر دهد و هم اينكه
اداب و رسوم محلي را زنده نگه دارد. آدابي كه امروز جوانان و نوجوانان و حتي
ميانسالان نيز از آن اگاهي چنداني ندارند.
البته
پس از ارائه اين آهنگ زيبا، مردم اقوام لر و لك و به ويژه جوانان آشنايي و شناخت
مختصري پيرامون كله باد و ... كسب كرده اند.
اينك به مناسبت فرا رسيدن بهار و عيد نوروز متن و ترجمه فارسي اين آهنگ به
شما تقديم مي گردد:
متن و ترجمه فارسي ترانه - کله باد - ايرج رحمان
پور
کله
باد خیزان، کله باد
خیزان
ژه درونان دنگ کله باد خیزان
زنجیره
زرباف یخ بنان ریزان
زمهریر ژه زور بازوش گریزان
کله باد
وزیدن آغاز نمود از درها صدای کله باد برخاست.
زنجیره
های یخي که هنگام درخشش نور خورشید مانند طلایی بودند با آمدن بهار از هم گسیختند
و سرمای زمهریر در برابر قدرتش تاب نیاورد.
دم
وه قله ي قاف سرکاوان
شانا
نامه بشارت شابهار وانا
برفان
ژه قله قاف ور کنه
وه
علف دانه ی در وه گردنه وه
كله باد
نفسی بر ستیغ کوهساران می افشاند و بشارت نامه ی شاه بهار را ابلاغ می نماید.
برف های
ستیغ کوه قاف را از جای بر کند و بر گردن علف شبنمی مروارید گون آویخت.
هنی
گل خیزان هر یک وه رنگی
ملان ملاوان هر
یک وه دنگی
هم
هی رن هی رن آهو رمانن هنی ساز و سویر تاف
و چمانن
هنگامه
نمایان شدن گل های رنگارنگ است و پرندگان در ميان اين گلهاي رنگارنگ هر یک با
نغمه ای مختص به خود سرود شادي سر می دهند.
باز
صدای بگیر بگیر رم دهندگان آهوان و شکارچیان به گوش می رسد و آن هنگام که
صدای جشن و آهنگ عروسي (پیوند) آبشار و چمن به گوش می آید.


منبع: مهرکد